Czym jest całkowite ubezwłasnowolnienie?

Całkowite ubezwłasnowolnienie to instytucja prawna, która – zgodnie z art. 13 § 1 Kodeksu cywilnego – dotyczy osób, które z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego lub innego rodzaju zaburzeń psychicznych nie są w stanie kierować swoim postępowaniem. Ubezwłasnowolnienie całkowite oznacza, że dana osoba nie może samodzielnie podejmować żadnych decyzji prawnych, czyli zawierać umów, ani zarządzać swoim majątkiem. Decyzję o ubezwłasnowolnieniu podejmuje sąd okręgowy, a w postępowaniu uczestniczą najczęściej członkowie rodziny oraz biegli lekarze. W wydanym postanowieniu Sąd orzeka o ubezwłasnowolnieniu całkowitym danej osoby, dla której wyznaczany jest opiekun prawny, zwykle bliski krewny. Opiekun prawny ma za zadanie dbać o interesy osoby ubezwłasnowolnionej – zarówno w sferze osobistej, jak i majątkowej. Nie oznacza to jednak pełnej dowolności w dysponowaniu jej majątkiem. Gdy chodzi o ważniejsze decyzje, takie jak sprzedaż lub darowizna mieszkania czy działki, niezbędne jest uzyskanie zgody sądu opiekuńczego. Bez takiej zgody żaden notariusz nie przeprowadzi sprzedaży.

Jak przebiega procedura sprzedaży nieruchomości osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie?

Nie każda decyzja opiekuna prawnego może być podjęta samodzielnie. Jeśli dana czynność przekracza zakres zwykłego zarządu, konieczna jest zgoda sądu opiekuńczego (art. 156 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Do takich czynności należą między innymi:

• sprzedaż nieruchomości,
• darowizna nieruchomości lub jej części,
• obciążenie nieruchomości hipoteką,
• nabycie nieruchomości,
• zawarcie umowy najmu lub dzierżawy na okres powyżej 10 lat.

Sprzedaż nieruchomości z osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną to więc transakcja wymagająca bezwzględnej zgody sądu. Sąd wyrazi zgodę na sprzedaż nieruchomości osoby ubezwłasnowolnionej tylko wtedy, gdy uzna, że taka transakcja leży w jej interesie. Może to być uzasadnione np. potrzebą pozyskania środków na leczenie, przeprowadzką do ośrodka opieki lub brakiem możliwości zamieszkania w danej nieruchomości. Opiekun musi wówczas złożyć wniosek do sądu, w którym dokładnie opisze sytuację oraz dołączy odpowiednie dokumenty. Sąd w toku postępowania może wyznaczyć biegłego, przesłuchać opiekuna, a w niektórych przypadkach także rodzinę osoby ubezwłasnowolnionej. Po przeprowadzeniu postępowania gdy Sąd wydaje zgodę na sprzedaż, można przejść do finalizacji transakcji.

Finalizacja sprzedaży u notariusza

Zgoda sądu to dopiero początek. Notariusz, przygotowując akt notarialny, musi mieć dostęp do wszystkich dokumentów potwierdzających legalność transakcji. Opiekun występuje w imieniu osoby ubezwłasnowolnionej i podpisuje akt sprzedaży, a notariusz zamieszcza w dokumencie szczegółową informację o pełnionej funkcji, podstawie prawnej działania i postanowieniu sądu.

Środki uzyskane ze sprzedaży nie mogą być wydane dowolnie – sąd często wskazuje, że mają one zostać zdeponowane na specjalnym rachunku bankowym osoby ubezwłasnowolnionej lub wykorzystane w konkretnym celu (np. zakup innego lokalu, opłacenie pobytu w placówce). Niekiedy sąd wymaga także przedstawienia sprawozdania z wykorzystania środków.

Jak wygląda to w praktyce? Pomagam krok po kroku

Jako doświadczony pośrednik działający na terenie Śląska – w tym w Wodzisławiu Śląskim – doskonale zdaję sobie sprawę, jak złożone bywają transakcje z udziałem osób ubezwłasnowolnionych. Współpracuję z notariuszami i prawnikami, pomagam w przygotowaniu pełnej dokumentacji, a także wspieram opiekunów prawnych w kontaktach z sądem. Wiem, na co zwracać uwagę i jakie błędy mogą opóźnić lub uniemożliwić sprzedaż. Dzięki wsparciu klienci nie muszą sami mierzyć się z formalnościami i interpretacją przepisów. Czuwam nad prawidłowym przebiegiem procedury i dbamy o interesy wszystkich stron. TANI POŚREDNIK MEDIATOR Arkadiusz Ulążka- to biuro nieruchomości z doświadczeniem w sprzedaży nieruchomości obciążonych, współwłasności, spraw spadkowych i przypadków ubezwłasnowolnienia. Jeśli planujecie sprzedaż mieszkania lub domu na Śląsku i chcecie mieć pewność, że wszystko odbędzie się zgodnie z prawem, zapraszam do kontaktu. Pomogę w analizie sytuacji, sporządzeniu wniosków i przeprowadzimy cały proces do momentu podpisania aktu notarialnego.